Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Λέξεις στα Ποντιακά με Αρχαιοελληνική ρίζα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Λέξεις στα Ποντιακά με Αρχαιοελληνική ρίζα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Πέμπτη 11 Μαρτίου 2010

Λέξεις στα Ποντιακά με Αρχαιοελληνική ρίζα


  • νέπε απο το νέε παί (προστακτική)
  • υλιστό απο το διυλίζω
  • κατενίζω απο το καταιωνίζω (κατενίζω τα μαλλία'μ=ξεπλένω τα μαλλιά μου),(καταιονισμός πυρών)
  • χοιράχαντον είναι ο σκαντζόχοιρος στα ποντιακά ενώ στα Αρχαία είναι ακανθόχοιρος όμως ο άκανθος δηλ. το αγκάθι στα ποντιακά είναι αχάντ. Τελικα χοιράχαντον= χοίρος+αχάντ
  • ταουσάνον =λαγός. Aπο τα Αρχαιοελληνικά "Τα ούς άνω" δηλαδή "Τα αυτιά ψηλά", όπως πράγματι τα έχει ο λαγός. Και στα Τούρκικα ο λαγός και βρήκα tausan.
  • κονοποίουμαι= κυλιέμαι στην σκόνη/ δημιουργώ σκόνη/ ποιώ κόνις=σκόνη
  • Πυρίφτε =Ξύλο που έριχναν το ψώμι στο φούρνο (πυρ+φτυάρι;). 
  • Πυρίφτω =Βαζω τα ψωμιά στο φουρνο (πυρ+ριπτω)
  • εμπροστία= μεταλικό τρίποδο πάνω απο την φωτιά για να στηρίζεται πάνω του στο σκεύος για να βράσουμε κάτι (εστία=φωτιά + εμπρός;)
  • νουσάκα= μικρή κότα απο το νεοσσός
  • Οράζω/Οριάζω =Προσέχω/Παρακολουθώ  απο το όριο. Ορίασον τα κτίνα= πρόσεξε τις αγελάδες να μην βγούν απο τα όρια.
  • νεγκαζω= κουράζω από το αρχαίο ρήμα αναγκάζω
  • εμπονέστα = Αποκριά  ( προέρχεται από την λέξη απονήστια)
  • λάκτα=κλωτσιά. Δίγωσε έναν λάκτα=κλωτσώ. Απο το Αρχαιοελληνικό λακτίζω=κλωτσώ. Εναρκτήριο λάκτισμα=κλωτσια για ξεκίνημα.Και στα Κυπριακά λάκτα=κλωτσιά.
  • λελεύω= χαίρομαι, επιθυμώ κάτι πάρα πού. Απο το ρήμα λιλαίομαι=επιθυμώ, ποθώ σφόδρα

  • χάταλον= μικρό παιδί .Απο το ρήμα ατάλλω=ανατρέφω παιδί. πηδώ ανάλαφρα με παιδικη ζωηρότητα
  • νόμα=δόσμου απο το αρχαιοελληνικό νομή=φυσική εξουσία επι του πράγματος
  • κιντέας=τσουκνίδα απο το κνίδη=τσουκνίδα
  • λώματα=ρούχα απο το λώπη=ενδυμα